Mình sẽ chuyển dịch dần và bỏ Zalo
Trước làn sóng tẩy chay Zalo vì vấn đề bảo mật, cá nhân mình lại thấy… mừng.
Mình cho rằng đã đến lúc nên chuyển dần sang các nền tảng của Mỹ, châu Âu hoặc các quốc gia phát triển khác.
Mình sẽ chuyển dịch dần và bỏ Zalo
Trước làn sóng tẩy chay Zalo vì vấn đề bảo mật, cá nhân mình lại thấy… mừng.
Mình cho rằng đã đến lúc nên chuyển dần sang các nền tảng của Mỹ, châu Âu hoặc các quốc gia phát triển khác.
Bởi tại Việt Nam, từ rất lâu rồi, Zalo gần như trở thành nền tảng mặc định cho việc nhắn tin và gọi điện.
Tuy nhiên, nếu nhìn ở góc độ của một lập trình viên và người làm Big Data, thì về mặt lý thuyết, mỗi tin nhắn của chúng ta hoàn toàn có thể bị lắng nghe, phân tích và lọc thông tin.
Những tin nhắn chứa từ khóa cụ thể, có thể được hệ thống AI của nền tảng làm như sau:
- Đọc và hiểu nội dung bạn đang nói gì
- Phân tích bạn có đang vi phạm pháp luật hay không
- Đánh giá có vi phạm đạo đức hay không
- Xác định bạn đang nói về chủ đề gì
Thậm chí là liên quan đến hợp đồng, kinh tế hay các mối quan hệ nào
Và cần phân biệt rất rõ một điều:
Thông tin bạn chủ động công khai trên mạng xã hội hay website, diễn đàn là hoàn toàn khác với thông tin trong tin nhắn riêng tư.
Nội dung công khai là thứ bạn chấp nhận chia sẻ cho cộng đồng. Còn tin nhắn là không gian riêng tư tuyệt đối, được mặc định là bảo mật, và vì thế nó là tài sản bất khả xâm phạm.
Tất nhiên, bạn có thể nói rằng: “Tôi chẳng làm gì sai thì tại sao phải sợ?”
Nhưng trên thực tế, thông tin cũng là một dạng tài sản.
Ví dụ đơn giản:
Khách hàng cho bạn số số điện thoại và thông tin mua hàng, hoặc bạn cần cung cấp thông tin để làm hợp đồng, bạn để lại dữ liệu tất cả đều là tài sản thông tin.
Bạn chỉ làm điều đó khi bạn biết chắc thông tin được bảo mật chỉ bạn biết. Nếu dữ liệu đó bị khai thác hoặc cung cấp cho bên thứ ba, đối thủ mà bạn không hay biết, thì rõ ràng đó là sự xâm phạm tài sản nghiêm trọng.
Chưa dừng lại ở đó.
Nếu bạn nhắn tin với nhiều người khác nhau, chỉ cần một thuật toán phức tạp hơn một chút, hệ thống hoàn toàn có thể:
- Liên kết các cuộc hội thoại rời rạc
- Ghép chúng lại thành một câu chuyện hoàn chỉnh
- Từ đó dựng lên chân dung: bạn là ai, suy nghĩ thế nào, hành vi ra sao
Ví dụ rất đời thực:
Một người nhắn tin hỏi bạn vay tiền, bạn trả lời “không có tiền”.
Nhưng trước đó, bạn lại nhận được tin nhắn từ kế toán thông báo đã thanh toán lương.
Về mặt dữ liệu, hệ thống hoàn toàn có thể liên kết hai cuộc hội thoại này lại và đánh giá bạn là người nói dối.
Với công nghệ AI hiện nay, cảm giác của nó giống như một “người ở cõi trên” theo dõi và hiểu rất rõ về bạn.
Các nền tảng vấn đề không nằm ở chỗ có làm được hay không, mà là có muốn hay không.
Lý do chúng ta vẫn phải dùng Zalo là vì:
Từ rất lâu, người dân Việt Nam đã hình thành thói quen:
- Cài Zalo gần như ngay sau khi đăng ký SIM
- Kết nối Zalo cũng giống như cho nhau số điện thoại
Nhưng Zalo là một nền tảng thuần Việt. Nếu dữ liệu bị khai thác, thì việc:
- Hiểu bạn đang nghĩ gì
- Bạn quan hệ với ai
- Mục đích của bạn là gì
là điều rất dễ dàng.
Từ đó, việc vẽ chân dung người dùng và cung cấp cho bên thứ ba để khai thác kỹ thuật hoặc kinh tế là điều không hề khó. Và có thể còn nhiều vấn đề khác nữa.
Còn nếu chúng ta sử dụng các nền tảng khác như WhatsApp, Viber, Telegram…, thì về lý thuyết, họ cũng có thể thu thập dữ liệu tương tự.
Nhưng mức độ rủi ro khác nhau rất nhiều.
Các công ty công nghệ nước ngoài chủ yếu sử dụng dữ liệu cho mục đích quảng cáo, và họ chịu:
- Ràng buộc pháp lý quốc tế
- Nhiều vụ kiện lớn buộc phải bồi thường cho người dùng liên tục và đã từng diễn ra.
- Các quy định rất chặt chẽ về quyền riêng tư
Hơn nữa, dù có dựng được chân dung người dùng, họ cũng không dễ xâm hại đến quyền con người, vì:
- Không hiểu sâu văn hóa bản địa
- Họ không xây dựng mối quan hệ làm ăn ở VN.
- Bị ràng buộc bởi luật pháp và chuẩn mực quốc tế
- Các quốc gia phát triển luôn đặt vấn đề bảo mật tin nhắn người dùng lên hàng đầu.
* Tóm lại:
Không phải để sợ hãi.
Mà là để hiểu dữ liệu của mình đang được sử dụng như thế nào
và mình đang đánh đổi điều gì cho sự tiện lợi.
CTO Tuân Nguyễn
